Sosyal güvenlik sisteminde erken emeklilik hayali kuran milyonlarca sigortalı için kritik bir gelişme yaşandı. Genellikle bedensel engellerle ilişkilendirilen malulen emeklilik sisteminde, psikolojik ve ruhsal rahatsızlıkların da yaş şartı aranmaksızın emeklilik yolunu açtığı bildirildi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Uzmanı İsa Karakaş tarafından paylaşılan bilgilere göre, belirli ruhsal sağlık sorunları yaşayan vatandaşlar, gerekli prim gün sayısını tamamlamaları halinde erken emeklilik dilekçesi verme hakkına sahip oluyor. Uzmanlar, ciddi ruhsal yorgunluklar ve psikiyatrik hastalıkların iş gücü kaybı noktasında SGK tarafından geçerli bir mazeret olarak kabul edildiğini vurguladı.
Yaş şartı tamamen ortadan kalkıyor
Normal emeklilik koşullarında sigortalıların belirli bir yaşı doldurması, prim gün sayısını tamamlaması ve sigortalılık süresini doldurması beklenirken, malulen emeklilik sisteminde durum farklılık gösteriyor. Psikiyatrik rahatsızlıkları nedeniyle iş gücü kaybı yaşayan vatandaşlar için yaş sınırı tamamen devre dışı kalıyor. Bu durumun, özellikle genç yaşta ciddi ruhsal sorunlarla mücadele eden sigortalılar için büyük bir sosyal güvenlik avantajı sağladığı ifade edildi. SGK verilerine göre, malulen emekli olan vatandaşlar arasında kanser hastalarından sonra en kalabalık ikinci grubu psikiyatri hastalarının oluşturduğu kaydedildi. Bu haktan yararlanan kişilere sadece düzenli bir emekli maaşı bağlanmakla kalmıyor, aynı zamanda ömür boyu ücretsiz sağlık hizmeti alma imkanı da tanınıyor.
Malulen emeklilik için 1800 gün prim yeterli
Erken emeklilik sürecinde iki temel yol bulunuyor ve bu yollar hastalığın derecesine göre belirleniyor. İlk seçenek olan malulen emeklilik yolunda, SGK tarafından yetkilendirilen tam teşekküllü hastanelerden en az yüzde 60 oranında iş gücü kaybı raporu alınması gerekiyor. Bu sistemde 10 yıllık sigortalılık süresi ve 1800 gün prim ödemesinin yeterli kabul edildiği açıklandı. Ancak kişinin başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır bir rahatsızlığı bulunuyorsa, 10 yıllık sigortalılık süresi şartının aranmadığı ve sadece 1800 gün primle emeklilik işlemlerinin başlatılabildiği belirtildi. Önemli bir detay olarak, söz konusu hastalığın mutlaka sigorta başlangıç tarihinden sonra ortaya çıkmış olması gerektiği vurgulandı.
Yüzde 40 raporu olanlar için engelli emekliliği fırsatı
İş gücü kaybı yüzde 60 seviyesine ulaşmayan ancak yüzde 40 ve üzeri raporu bulunan vatandaşlar için ise ikinci bir yol olan engelli emekliliği devreye giriyor. Bu seçenekte emeklilik şartları, kişinin sigorta giriş tarihine ve vergi indirimi hakkına göre değişiklik gösteriyor. Engelli emekliliği kapsamında 15 yıl 3600 gün ile 18 yıl 4680 gün arasında değişen sürelerde prim ödeyen sigortalıların, yaş şartına bakılmaksızın emekli edilebildiği bildirildi. Ruh sağlığının en az beden sağlığı kadar kritik bir öneme sahip olduğunu belirten uzmanlar, kriterleri sağlayan vatandaşların vakit kaybetmeden en yakın SGK merkezine başvurarak süreci başlatmaları gerektiğini ifade etti.
Başvuru sürecinde dikkat edilmesi gerekenler
Psikolojik rahatsızlıklar nedeniyle erken emekli olmak isteyenlerin, öncelikle SGK’ya müracaat ederek sevk alması gerekiyor. Kurumun yönlendirdiği hakem hastanelerden alınacak heyet raporu, maluliyet tespiti için tek geçerli belge sayılıyor. Süreç boyunca tedavi kayıtlarının düzenli tutulması ve hastalığın seyri hakkındaki tıbbi belgelerin eksiksiz sunulmasının, raporun onaylanma aşamasında büyük kolaylık sağladığı belirtildi. Başvurusu reddedilen vatandaşların ise Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu’na itiraz etme hakkının bulunduğu hatırlatıldı.
