Dünya genelinde kentsel gelişim, veri bilimi ve kamu yönetimi alanlarında uzmanlaşmış bilim insanları tarafından hazırlanan 2026 yılı raporuna göre, dünyanın en zeki 30 şehri belirlendi. Türkiye’den Eskişehir, Ankara ve İstanbul’un yer aldığı listede, Eskişehir 15. sıraya yerleşerek Stockholm, Berlin, Tokyo ve Paris gibi dünya metropollerini geride bırakmayı başardı. Araştırmada şehirlerin dijital altyapısı, kriz yönetimi kapasitesi, entelektüel sermayesi ve teknoloji entegrasyonu gibi temel kriterler titizlikle incelendi.
Küresel araştırmanın detayları ve metodolojisi açıklandı
2025 yılı verileri baz alınarak hazırlanan ve 2026 yılında kamuoyuyla paylaşılan bu kapsamlı çalışma, çok disiplinli bir bilim heyeti tarafından yürütüldü. Tek bir ticari kuruma bağlı kalmaksızın hazırlanan raporda, şehirlerin sadece teknolojik hazırlık seviyeleri değil, aynı zamanda vatandaşların yaşam kalitesine sunulan somut katkılar da değerlendirildi. Araştırmacılar, nesnel istatistiksel verilerin yanı sıra nitel vatandaş algılarını da analiz ederek kapsamlı bir bilişsel başarı haritası oluşturdu. Hibrit bir yaklaşımın benimsendiği çalışmada, teknolojik sermayenin kriz anlarındaki esnekliği en belirleyici unsurlardan biri olarak vurgulandı.
Zirve yine Avrupa ve Asya-Pasifik şehirlerinin oldu
Listenin ilk sıralarında istikrarlı grafiklerini sürdüren şehirler yer aldı. İsviçre’nin Zürih kenti, yaşam kalitesi ile teknoloji arasındaki kusursuz uyumu sayesinde birinci sıradaki yerini korudu. Zürih’i, dijital devlet uygulamalarındaki başarısıyla Singapur ve yüksek teknoloji entegrasyonuyla Güney Kore’nin başkenti Seul takip etti. İlk 10’da yer alan diğer şehirler arasında Oslo, Canberra, Cenevre, Londra, Kopenhag, Abu Dabi ve Helsinki bulunuyor. Bu şehirlerin özellikle şeffaflık, beşeri sermaye ve dijital okuryazarlık alanlarında tam not aldığı belirtildi.
Eskişehir 15. sıraya yükselerek büyük bir başarıya imza attı
Türkiye’nin en zeki şehri olarak 15. sırada yer alan Eskişehir, 14. sıradaki New York’un hemen ardından gelerek dikkatleri üzerine çekti. Eskişehir’in başarısının temelinde “öğrenci odaklı kentsel yapı ve bilişsel başarı” faktörlerinin yattığı ifade edildi. Üç büyük üniversiteye ev sahipliği yapan kentin genç ve dinamik nüfusu, teknolojiyi hızlı benimseme kapasitesiyle küresel rakiplerinin önüne geçti. Ayrıca Porsuk Çayı’nın dönüşümü, yaya dostu sokak tasarımı ve belediye hizmetlerinin ileri düzeyde dijitalleşmesi, Eskişehir’i kentsel dönüşümde örnek bir model haline getirdi. Kentin kısıtlı kaynakları kriz anlarında hızlı ve etkili kullanma becerisi, bilimsel heyet tarafından özel olarak takdir edildi.
Ankara ve İstanbul listenin üst sıralarında yer buldu
Türkiye’nin başkenti Ankara, listenin 19. sırasında yer alarak akademik birikimi ve savunma sanayii odaklı teknolojik altyapısıyla başarısını tescilledi. Ankara’nın kriz yönetimi ve teknoparklar üzerinden geliştirdiği inovasyon ekosistemi, kentin zekâ puanını yükselten temel unsurlar arasında gösterildi. Dünyanın en yoğun metropollerinden biri olan İstanbul ise 24. sırada yer alarak büyük bir direnç örneği sergiledi. Trafik ve nüfus yoğunluğu gibi zorluklara rağmen akıllı ulaşım çözümleri, finansal teknoloji (fintech) yatırımları ve jeopolitik dijitalleşme hızı İstanbul’un bu listede kalıcı olmasını sağladı.
Türkiye’nin IQ ortalaması en yüksek illeri belirlendi
Küresel başarı verilerini destekleyen bir diğer çalışma ise Zeka Testi Merkezi’nden geldi. 1,2 milyon katılımcının verileriyle hazırlanan Türkiye IQ haritasında, Eskişehir 105,20 puanla Türkiye’nin en yüksek bilişsel performansa sahip ili seçildi. Eskişehir’i sırasıyla Ankara (104,91), İzmir (104,53), Muğla (104,12) ve Çanakkale (104,02) takip etti. İstanbul ise 104,02 puanla altıncı sırada yer aldı. Uzmanlar, üç Türk şehrinin aynı anda dünyanın en zeki 30 şehri arasında yer almasının, Türkiye’nin akıllı şehirler ve teknolojik adaptasyon konusunda bölgesel bir güç merkezi haline geldiğinin kanıtı olduğunu belirtti.
