Milyonlarca vatandaşın gözü kulağı kademeli emeklilik ve EYT ile ilgili gelişmelere çevrilmişken, Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun’dan çok kritik bir uyarı geldi. Emeklilik planı yapan çalışanların yaptığı teknik bir hatanın, emeklilik tarihini tam 12 yıl ileriye atabileceği belirtildi. Özellikle 4A (SSK) ve 4B (Bağ-Kur) statüleri arasındaki geçişlerde uygulanan ‘son 2 bin 520 gün’ kuralının, bilinçsizce yapılan hamleler sonucunda vatandaşları mağdur ettiği vurgulandı. Uzmanlar, sigortalılık süreci devam edenlerin e-Devlet üzerinden statülerini kontrol etmeleri gerektiğini ifade etti.
Emeklilik planlarını altüst eden 1260 gün kuralı nedir
Türkiye’deki sosyal güvenlik mevzuatına göre, bir çalışanın hangi statüden emekli olacağı, sigortalılık süresinin son 2 bin 520 gününe göre belirleniyor. Bu kural uyarınca, son yedi yıllık fiili prim ödeme süresinin yarısından bir fazlası, yani 1261 günü hangi kurumda geçmişse, emeklilik şartları o kuruma göre şekilleniyor. Özgür Erdursun, SSK şartlarıyla erken emekli olmayı bekleyen ancak son dönemde Bağ-Kur kapsamına giren vatandaşların bu sınırı aşmaları halinde büyük bir hak kaybı yaşayacağını açıkladı. SSK’da 5 bin ile 5 bin 975 gün arasında değişen prim şartının, Bağ-Kur’a geçilmesiyle birlikte erkeklerde 9 bin güne çıktığı hatırlatıldı.
Statü hatası emekliliği tam 12 yıl geciktirebilir
Haberin detaylarına göre, özellikle EYT kapsamındaki veya kademeli emeklilik bekleyen çalışanların, kendi iş yerini açması veya bir şirkete ortak olması durumunda farkında olmadan statü değiştirdikleri belirtildi. Erdursun, SSK’dan emekli olmak için gün sayan bir kişinin, son 1261 gününü Bağ-Kur’lu olarak tamamlaması durumunda yaklaşık 3 bin gün daha fazla prim ödemek zorunda kalacağını vurguladı. Bu durumun, primini tamamlayamayan bir çalışan için yaş haddini de etkileyerek emeklilik süresini 10 ila 12 yıl arasında uzatabildiği kaydedildi. Uzman isim, ‘Bir günlük bir hata, yıllarca süren bir bekleme süresine dönüşebilir’ diyerek sigortalıları uyardı.
Şirket ortakları ve esnaflar için riskli dönem
Özgür Erdursun, şirket ortağı olan ancak aynı zamanda başka bir yerde SSK’lı olarak çalışanların durumuna da dikkat çekti. Eğer şirket ortaklığı devam ederken SSK primlerinde bir kesinti yaşanırsa, sistemin otomatik olarak kişiyi Bağ-Kur (4B) statüsüne geçirdiği bildirildi. 1 Mayıs 2021 tarihinden sonraki Bağ-Kur borçlarının silinmediğini hatırlatan Erdursun, bu tarihten itibaren 1261 günü dolduranların artık SSK’dan emekli olma şansını kaybettiğini ifade etti. Bu hatayı telafi etmek için sigortalıların mutlaka profesyonel bir hizmet dökümü analizi yaptırması gerektiği açıklandı.
Kademeli emeklilikte son durum ve beklentiler
1999 yılından sonra sigorta girişi olan milyonlarca çalışanın beklediği kademeli emeklilik düzenlemesi hakkında da değerlendirmelerde bulunan Erdursun, sistemdeki dengelerin yavaş yavaş yerine oturduğunu belirtti. Sosyal güvenlik sisteminin mali disiplinini kazanmasıyla birlikte, 2026 ve 2027 yıllarında kademeli bir geçişin gündeme gelme ihtimalinin arttığı vurgulandı. Ancak bu süreçte yapılacak statü hatalarının, olası bir yasal düzenlemeden yararlanmayı da imkansız hale getirebileceği belirtildi. Vatandaşların emeklilik dilekçesi vermeden önce mutlaka son 7 yıllık prim dökümünü kontrol etmeleri tavsiye edildi.
