Kasım ayındaki ekim ve bakım işleri bölgenin iklimine göre değişiyor. Adana İl Tarım ve Orman Müdürlüğü çilek, enginar, bakla ve bezelye ekimini sıralarken, Kilis takviminde don riski ile kışlık sebzelerin bakım ve hasadı öne çıkıyor.
Sonbaharın son ayında bahçede yapılacak iş tek bir listeye sığmıyor. Tarım ve Orman Bakanlığının il müdürlükleri tarafından yayımlanan takvimler, aynı ayda bile sıcaklığı ve don ihtimali farklı bölgelerin ayrı değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.
KASIMDA HANGİ SEBZELER EKİLİYOR?
Adana İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün Kasım takviminde çilek, enginar, bakla ve bezelye ekimleri yer alıyor. Aynı takvimde sebze ekilecek alanların toprak hazırlığının sürdürülmesi de öneriliyor. Bu liste, Adana’nın ılıman koşullarına göre hazırlanmış il takviminin parçası; ülkenin tamamı için aynı tarihte uygulanacak bir ekim emri değil.
Bahçede tohumla ekim ile fide dikiminin aynı işlem olmadığı da göz önünde tutulmalı. İl takvimindeki genel “ekim” ifadesi ürünün çeşidine, üretim yöntemine ve yerel koşullara göre değişebilir. Tohum ya da fide almadan önce etiketteki dikim dönemi ve bulunduğunuz yerdeki don beklentisi kontrol edilmeli.
KIŞLIK SEBZELERDE BAKIM VE HASAT SÜRÜYOR
Kilis İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Kasım ayında kereviz, ıspanak, lahana, karnabahar, turp ve marulda bakımın devam ettiğini ve hasada başlanabildiğini belirtiyor. Bu ürünlerin adının takvimde geçmesi, hepsinin Kasım ayında ilk kez ekileceği anlamına gelmiyor; bazıları için iş bakım veya hasat.
Aynı kaynak, ilkbaharda çıkacak fındık turpunun tohumlarının Kasımda tarlaya ekilebileceğini kaydediyor. Adana’nın daha ılıman koşullardaki ekim listesiyle bu örneğin farklı olması, bahçe takvimini il ve ürün bazında okumanın önemini artırıyor.
DON RİSKİ TAKVİMİ NASIL DEĞİŞTİRİYOR?
Kilis takviminde ayın ikinci yarısından itibaren erken donların başlayabileceği uyarısı bulunuyor. Müdürlük, bu nedenle yazlık sebzelerin hasadının bitirilmesini öneriyor. Don tehlikesi, açık alanda yeni dikilen fidelerin tutunmasını ve mevcut ürünlerin korunmasını etkileyebileceğinden, takvim kadar yerel hava koşulları da izlenmeli.
Özellikle iç ve yüksek kesimlerde, kıyı illerine göre soğuk daha erken hissedilebilir. Bu yüzden Adana’da uygulanabilen bir Kasım ekimini başka bir şehirde aynı tarihte yapmak doğru sonuç vermeyebilir. İl tarım müdürlüklerinin takvimleri, yerel koşulları dikkate alan başlangıç noktası olarak kullanılabilir.
TOPRAK HAZIRLIĞI NEDEN ÖNEMLİ?
Adana takvimi sebze ekilecek alanlarda toprak hazırlığını, Kilis takvimi ise toprak işleme ve çiftlik gübresi uygulamasını Kasım çalışmalarına dahil ediyor. Bahçede boşalan yatakların temizlenmesi, toprağın işlenmeye uygun olup olmadığının kontrol edilmesi ve ekilecek ürünün ihtiyacına göre hazırlık yapılması bu dönemin temel işleri arasında.
EKİM ÖNCESİ HANGİ TAKVİM KONTROL EDİLMELİ?
Kasım ayında bahçeye yeni ürün ekmek isteyenlerin önce ilinin tarım takvimine, ardından tohum veya fide üzerindeki üretici bilgisine bakması gerekiyor. Adana’da çilek, enginar, bakla ve bezelye ekimi listelenirken Kilis’te fındık turpu tohumu için açık bir örnek veriliyor; kışlık sebzelerin bir bölümünde ise bakım ve hasat sürüyor.
Bu nedenle karar, yalnızca “Kasımda ne ekilir?” listesine göre verilmemeli. Yerel don tarihi, toprağın durumu ve ürünün tohum mu fide mi istediği birlikte değerlendirilerek bahçe hazırlığı yapılmalı.
Yorumlar